Dwa w jednym – sposób na młodość

Dwa w jednym – sposób na młodość

Naukowcy badający procesy starzenia się organizmu skupili się w ostatnich latach na tzw. komórkach starzejących się (senescent cells). Senescent cells to komórki stare i niefunkcjonalne życiowo, które utraciły na skutek upływu czasu zdolność do regeneracji i podziału, i powinny zginąć w procesie programowanej śmierci, nazywanym fachowo apoptozą. One jednak upodabniają się do komórek nowotworowych i produkują pewne białka, pozwalające uniknąć im losu zgotowanego przez mechanizmy programowanej śmierci. Komórki takie niejako zaśmiecają tkanki, zakłócając ich prawidłowe funkcje życiowe. Wprawdzie nie dzielą się, nie są więc agresywne, jednak podobnie do komórek rakowych wydzielają szkodliwe substancje, niszczące prawidłowe komórki zdrowej dotąd tkanki. W ten sposób przyspieszają i pogłębiają proces starzenia się organizmu oraz promują rozwój chorób związanych z wiekiem podeszłym.

Naukowcy testowali już molekuły zdolne do selektywnego uśmiercania senescent cells, nieszkodzące jednak prawidłowym komórkom zdrowej tkanki, dla których wyodrębniono grupę nowych leków przeciwstarzeniowych, nazwanych senolitykami (Zhu, 2015). A ponieważ senescent cells przypominają pod wieloma względami, jak wiemy, komórki rakowe, nie należy się dziwić, że w poszukiwaniach swoich badacze skoncentrowali się na molekułach o potwierdzonych już wcześniej właściwościach przeciwnowotworowych. Z największym powodzeniem próby zakończyły dwie substancje: dasatinib (lek przeciwnowotworowy) i kwercetyna (składnik pokarmowy, dostępny jako suplement diety). Badania wykonane na kulturach komórek hodowanych poza organizmem wykazały, że oba środki selektywnie uśmiercają ludzkie senescent cells. Ponieważ w badaniach poza organizmem najlepsze efekty dawało połączenie obu tych środków, dlatego do badań na żywych organizmach przystąpiono z użyciem duetu – dasatinib plus kwercetyna.

W modelach zwierzęcych połączenie obu tych środków polepszyło funkcje układu krążenia, poprawiło kondycję fizyczną, hamowało utratę masy kostnej, ograniczało drżenia mięśniowe, opóźniało degenerację rdzenia kręgowego i pojawianie się pierwszych symptomów starzenia się organizmu, a ostatecznie wydłużało czas zdrowego życia myszy. Co ciekawe i niezwykle znamienne, w niektórych przypadkach korzyści takie obserwowano już po jednorazowym podaniu kombinacji obu środków. Czynności układu krążenia poprawiły się w ciągu pięciu dni od podania pojedynczej dawki zestawu dasatinibu z kwercetyną, a pozytywne efekty terapii utrzymywały się przez co najmniej siedem miesięcy od zaprzestania leczenia. Jedna dawka wystarczyła też, by znacząco poprawić kondycję zwierząt osłabionych wcześniejszą radioterapią.

Natomiast naukowcy UT Health w San Antonio, współpracujący z Mayo Clinic i Wake Forest School of Medicine, jako pierwsi donieśli w styczniu br. o skuteczności leczenia śmiertelnej choroby związanej z wiekiem u ludzi za pomocą tych dwóch senolityków. Odkrycie to zostało opublikowane przez czasopismo The Lancet (Justice, 2019). Chodziło tutaj o idiopatyczne włóknienie płuc – przewlekłą, nieodwracalną i postępującą chorobę, która pojawia się zwykle po 60-tym roku życia i powoduje bliznowacenie oraz utratę funkcjonalności płuc. Wybór schorzenia nie był tu przypadkowy, albowiem we wcześniejszych badaniach na zwierzętach senolityki wybiórczo usuwały toksyczne dla płuc komórki starzejące się u myszy, w zwierzęcym modelu włóknienia idiopatycznego.

Tym pierwszym badaniem pilotażowym z udziałem ludzi badacze objęli 14 starszych osób dorosłych ze zdiagnozowanym stabilnym, głównie łagodnym do umiarkowanego, włóknieniem idiopatycznym. Każdy uczestnik otrzymał dwa znane nam już leki senolityczne, dasatinib i kwercetynę, przyjmowane doustnie przez trzy kolejne dni w tygodniu, przez trzy kolejne tygodnie (łącznie dziewięć dawek). Zespół badawczy mierzył laboratoryjnie markery biochemiczne przed i po podaniu medykamentów oraz co tydzień przeprowadzał rygorystyczne kwestionariusze dotyczące objawów chorobowych, jakości życia pacjentów i ewentualnie pojawiających się u nich skutków ubocznych, by uzyskać wstępne dowody tolerancji i bezpieczeństwa stosowania połączenia obu tych substancji. Zespół ocenił również markery funkcji fizycznej, w tym sześciominutowy dystans marszu, prędkość marszu, powtórzenia od pozycji siedzącej do stojącej, indeks zdrowotności oparty na markerach biochemicznych oraz testy biologiczne białek związanych z wiekiem, wydzielanych przez toksyczne komórki starzejące się.

Najbardziej konsekwentną poprawę po terapii senolitycznej zaobserwowano w mobilności uczestników. Otóż wyniki sześciominutowego testu marszu, czasowo powtarzanych siadów z pozycji stojącej i podobnych testów uległy znaczniej poprawione po zakończeniu leczenia; większość pacjentów wykazywała wzrost mobilności o ponad 5%. Ponieważ wcześniej nie istniały żadne opublikowane dane wykazujące, że leki ukierunkowane na starzenie się komórek można bezpiecznie podawać starszym pacjentom lub że można je stosować w leczeniu chorób związanych ze starzeniem się organizmu, takich jak włóknienie idiopatyczne, dlatego ten raport pilotażowy, który ostatnio przedstawiono, jest wprawdzie wstępny, ale niezwykle zachęcający.

Gdyby ktoś jednak zapragnął odmłodzić się już dziś za pomocą tego duetu, napotka problem z dostępnością dasatinibu (kwercetynę można nabyć bez problemu w każdej aptece). W tym miejscu jednak dobra nowina… jak dowodzą wyniki niektórych badań, poprzez te same mechanizmy, co dasatinib (Gong, 2012; Guo, 2015; Santana‑Bejarano , ‎2019), oddziałuje na nieprawidłowe komórki kurkumina, co prawdopodobnie leży u podstaw wielokrotnie wykazywanej aktywności przeciwnowotworowej tego suplementu diety. Kojarząc więc kurkuminę z kwercetyną, możemy stworzyć własny duet odmładzający. Do dzieła!

Artykuł opracowany na podstawie materiałów dostępnych na stronie www.sylwetka-uroda-zdrowie.pl

Powiązane wpisy

Naśladowcy ograniczeń kalorycznych

Naśladowcy ograniczeń kalorycznych

Zgodnie z aktualnym stanem badań naukowych wiemy, że ograniczenie poboru energii z pożywienia, czyli tzw. restrykcje kaloryczne, poprawia stan zdrowia i wydłuża czas życia wielu gatunków zwierząt laboratoryjnych z różnych szczebli drabiny ewolucyjnej, w tym stojących na samym jej szczycie...

Królowa jest tylko jedna

Królowa jest tylko jedna

Prawda jest taka, że z kwercetyną, jak z cebulą – choć na oko niepozorna, to każde kolejne badanie odsłania coraz to nowsze oblicze tego związku i jego następne lecznicze właściwości, sprawiając, że trudno sobie wyobrazić zdrowe życie bez niej Niektórzy uczeni właśnie ten flawonol...

Młodzi do późnej starości? 

Młodzi do późnej starości? 

Choć upływ lat nieubłaganie odciska swoje piętno na naszych organizmach, to jednak od nas zależy jak szybko damy mu się naznaczyć. Zdaniem naukowców mamy wpływ na prędkość zużywania się swoich organizmów. W skrócie rzecz ujmując tak długo pozostajemy młodzi, jak długo nasze komórki się...