Lek w lipokapsułce

Lek w lipokapsułce

Maleńkie transportery przenikają przez naczynia krwionośne, błony komórkowe, by we wskazanym miejscu uwolnić swój leczniczy ładunek. Science fiction? Nie. To się dzieje naprawdę!

Liposomy to struktury powstające samoistnie z fosfolipidów. Mają postać pęcherzyków (o wielkości 0,01-1 μm) wypełnionych wodą (lub wodnym roztworem), a otoczonych podwójną warstwą lipidową o grubości ok. 5 nm stąd nazywane są też pęcherzykami fosfolipidowymi. Ich otoczka zbudowana jest analogicznie do błon biologicznych. Liposomy mogą występować naturalnie (w organizmach żywych) lub być wytwarzane sztucznie (znajdują zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym, kosmetycznym, a także w badaniach naukowych).

Dla urody

Potencjał liposomów odkrył i wykorzystał przemysł drogeryjny. Większość składników kosmetycznych działa tylko powierzchownie lub może się wbudowywać w warstwę rogową. Te substancje, które rozpuszczają się w wodzie w ogóle nie są w stanie przeniknąć przez barierę naskórka. Mogą to jednak zrobić wypełnione substancjami nawilżającymi i aktywnymi formami witamin liposomy i dzięki temu wprowadzić żądane substancje do głębszych warstw. Głównym celem stosowania pęcherzyków fosfolipidowych w kosmetyce jest utrzymanie odpowiedniego nawodnienia naskórka, poprawienie jej elastyczności oraz opóźnienie procesów starzenia.

Dla zdrowia

Pęcherzyki fosfolipidowe są biokompatybilne (zbudowane z takich samych składników jak błony komórek naszego organizmu) i na tyle małe, że są w stanie przechodzić przez ściany naczyń krwionośnych. Ponadto nie opuszczają krwiobiegu tak długo, aż nie trafią w okolicę stanu zapalnego, spowodowanego przez infekcję bakteryjną, wirusową lub proces nowotworowy. Dzięki temu liposomy przenoszące leki kumulują się np. w obrębie guza nowotworowego, co powoduje, że spora dawka leku trafia w jego ścisłe otoczenie. Mechanizm ten nazywa się pasywnym targetingiem albo bierną akumulacją liposomów. Te możliwości sprawiły, że naukowcy zaczęli się zastanawiać na tym jak wykorzystać pęcherzyki fosfolipidowe jako mikroskopijne kapsułki z lekarstwami? Jednak nie wystarczy zamknąć farmaceutyk w liposomie. W tym przypadku istotną rolę odgrywa kilka czynników, chodzi o to by lek nie opuścił wnętrza liposomu za wcześnie, ważne jest również, aby można było zmieścić jak największą ilość preparatu w jak najmniejszej objętości pęcherzyków fosfolipidowych. Kolejną ważną kwestią jest czas, który spędzą one, krążąc po organizmie. Obecnie medycy mają do dyspozycji tzw. klasyczne liposomy, które krótko krążą po organizmie – ich okres półtrwania wynosi kilka godzin –  oraz tzw. długokrążące, będące w stanie utrzymać się w krwiobiegu nawet przez parę dni! Dzięki temu stopniowo uwalniają lek, zapewniając stabilny poziom aktywności leku w organizmie.

Lepsze wrogiem dobrego

Mimo że dzięki swym unikalnym zdolnościom namierzania stanu zapalnego liposomy gromadzą w obrębie nowotworu, to jednak nie  dostają się do wnętrza guza. Dlatego badacze starają się sprawić, aby pęcherzyki fosfolipidowe aktywnie przyłączały się do komórek nowotworowych, a następnie trafiały wraz z lekiem do wnętrza komórki nowotworowej. Dlatego zaczęli modyfikować nanokapsułki, starając się dodać do ich otoczki odpowiednie białka, antygeny lub inne substancje biologiczne, które sprawiłyby, że liposom łączyłby się z komórkami mającymi receptory dla tych substancji i uwalniał lek bezpośrednio do nich. W ten sposób, jak wykazały testy na myszach cierpiących na raka okrężnicy, można leczyć wybiórczo nowotwory.

Powiązane wpisy

SENOLITYKI i obietnica dłuższego życia

SENOLITYKI i obietnica dłuższego życia

Autor: Richard Basillico Źródło: „Senolytics and the Promise of a Longer Life - LifeExtension”, luty 2019 Badacze z Mayo Clinic odkryli główną przyczynę starzenia się i sposób na jej spowolnienie.1 Naukowcy wykazali, że istnieją szkodliwe "komórki zombie", które występują...

Kwas laurynowy – pokarm siłaczy i sprinterów

Kwas laurynowy – pokarm siłaczy i sprinterów

Wszyscy doskonale wiemy, że tłuszcze albo mogą być pożyteczne, albo szkodliwe dla zdrowia. Wszystko zależy tutaj od składu kwasów tłuszczowych, tworzących dane źródło spożywcze tłuszczu. Za zdrowe uznajemy kwasy nienasycone, głównie takie jak omeg 3 i omega 6, oraz sprzężone izomery kwasu...

Potencjał przejściowy mięśni. Znaczenie cynamonu

Potencjał przejściowy mięśni. Znaczenie cynamonu

Tytuł tego artykułu zabrzmi zapewne dla wielu czytelników zagadkowo. Czym jest w ogóle coś takiego, jak potencjał przejściowy? Jak i gdzie pojawia się w mięśniach i jakie ma dla nich znaczenie? Czym skutkuje pojawienie się potencjału przejściowego w komórkach mięśni szkieletowych...