Lek w lipokapsułce

Lek w lipokapsułce

Maleńkie transportery przenikają przez naczynia krwionośne, błony komórkowe, by we wskazanym miejscu uwolnić swój leczniczy ładunek. Science fiction? Nie. To się dzieje naprawdę!

Liposomy to struktury powstające samoistnie z fosfolipidów. Mają postać pęcherzyków (o wielkości 0,01-1 μm) wypełnionych wodą (lub wodnym roztworem), a otoczonych podwójną warstwą lipidową o grubości ok. 5 nm stąd nazywane są też pęcherzykami fosfolipidowymi. Ich otoczka zbudowana jest analogicznie do błon biologicznych. Liposomy mogą występować naturalnie (w organizmach żywych) lub być wytwarzane sztucznie (znajdują zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym, kosmetycznym, a także w badaniach naukowych).

Dla urody

Potencjał liposomów odkrył i wykorzystał przemysł drogeryjny. Większość składników kosmetycznych działa tylko powierzchownie lub może się wbudowywać w warstwę rogową. Te substancje, które rozpuszczają się w wodzie w ogóle nie są w stanie przeniknąć przez barierę naskórka. Mogą to jednak zrobić wypełnione substancjami nawilżającymi i aktywnymi formami witamin liposomy i dzięki temu wprowadzić żądane substancje do głębszych warstw. Głównym celem stosowania pęcherzyków fosfolipidowych w kosmetyce jest utrzymanie odpowiedniego nawodnienia naskórka, poprawienie jej elastyczności oraz opóźnienie procesów starzenia.

Dla zdrowia

Pęcherzyki fosfolipidowe są biokompatybilne (zbudowane z takich samych składników jak błony komórek naszego organizmu) i na tyle małe, że są w stanie przechodzić przez ściany naczyń krwionośnych. Ponadto nie opuszczają krwiobiegu tak długo, aż nie trafią w okolicę stanu zapalnego, spowodowanego przez infekcję bakteryjną, wirusową lub proces nowotworowy. Dzięki temu liposomy przenoszące leki kumulują się np. w obrębie guza nowotworowego, co powoduje, że spora dawka leku trafia w jego ścisłe otoczenie. Mechanizm ten nazywa się pasywnym targetingiem albo bierną akumulacją liposomów. Te możliwości sprawiły, że naukowcy zaczęli się zastanawiać na tym jak wykorzystać pęcherzyki fosfolipidowe jako mikroskopijne kapsułki z lekarstwami? Jednak nie wystarczy zamknąć farmaceutyk w liposomie. W tym przypadku istotną rolę odgrywa kilka czynników, chodzi o to by lek nie opuścił wnętrza liposomu za wcześnie, ważne jest również, aby można było zmieścić jak największą ilość preparatu w jak najmniejszej objętości pęcherzyków fosfolipidowych. Kolejną ważną kwestią jest czas, który spędzą one, krążąc po organizmie. Obecnie medycy mają do dyspozycji tzw. klasyczne liposomy, które krótko krążą po organizmie – ich okres półtrwania wynosi kilka godzin –  oraz tzw. długokrążące, będące w stanie utrzymać się w krwiobiegu nawet przez parę dni! Dzięki temu stopniowo uwalniają lek, zapewniając stabilny poziom aktywności leku w organizmie.

Lepsze wrogiem dobrego

Mimo że dzięki swym unikalnym zdolnościom namierzania stanu zapalnego liposomy gromadzą w obrębie nowotworu, to jednak nie  dostają się do wnętrza guza. Dlatego badacze starają się sprawić, aby pęcherzyki fosfolipidowe aktywnie przyłączały się do komórek nowotworowych, a następnie trafiały wraz z lekiem do wnętrza komórki nowotworowej. Dlatego zaczęli modyfikować nanokapsułki, starając się dodać do ich otoczki odpowiednie białka, antygeny lub inne substancje biologiczne, które sprawiłyby, że liposom łączyłby się z komórkami mającymi receptory dla tych substancji i uwalniał lek bezpośrednio do nich. W ten sposób, jak wykazały testy na myszach cierpiących na raka okrężnicy, można leczyć wybiórczo nowotwory.

Powiązane wpisy

Glutation to duże i silne muskuły

Glutation to duże i silne muskuły

Glutation to biomolekuła o niezwykłych i wręcz cudownych właściwościach. Wytwarzają go wszystkie organizmy żywe, poczynając od organizmów jednokomórkowych a kończąc na organizmie człowieka. Jest tripeptydem, czyli maleńkim białeczkiem, zbudowanym z trzech aminokwasów – kwasu glutaminowego...

Holy basil – eksplozja testosteronu

Holy basil – eksplozja testosteronu

Testosteron to główny hormon steroidowy z grupy androgenów – męskich hormonów płciowych. Testosteron kształtuje męskie cechy psychiczne i fizyczne. Dzięki niemu mężczyźni są ambitni, pewni siebie i przebojowi. Testosteron odpowiada również za męski popęd płciowy i gotowość mężczyzny do...

Fikocyjanina – skuteczna ochrona mózgu

Fikocyjanina – skuteczna ochrona mózgu

Każdy z nas słyszał o niebezpiecznych cząsteczkach, jakimi są reaktywne formy tlenu, zwane popularnie wolnymi rodnikami tlenowymi lub krótko – wolnymi rodnikami. Wolne rodniki powstają najczęściej podczas normalnych procesów pozyskiwania energii przez organizm, albowiem te przebiegają w...