PQQ wspomaga wątrobę

PQQ wspomaga wątrobę

Wątroba to największy gruczoł naszego ciała, a jednocześnie narząd o wyjątkowym znaczeniu życiowym. Wątroba, nazywana obrazowo laboratorium chemicznym organizmu, zajmuje się w pierwszej kolejności przetwarzaniem praktycznie wszystkich związków chemicznych, czy to pobranych przez organizm z otoczenia, czy też wytwarzanych we wnętrzu naszych tkanek. Jeżeli chodzi o składniki pożyteczne dla zdrowia – wątroba stoi niejako w centrum gospodarki nimi. Jeżeli mówimy natomiast o związkach szkodliwych czy wręcz toksycznych – wątroba pozbawia je aktywności i ułatwia ich usuwanie poza organizm.

Wątroba pod presją

Nadużywanie alkoholu, jak wszyscy dobrze wiemy, prowadzi do stłuszczenia i marskości wątroby. Ale nie tylko alkohol przeciąża ten gruczoł… Nawet ogólnie pożyteczne dla zdrowia składniki pokarmowe, takie jak cukry i tłuszcze, szkodzą wątrobie, kiedy spożywamy je w nierozsądnym nadmiarze. Szczególnie niebezpieczne są tutaj oparte na rafinowanym cukrze lub syropie glukozowo-fruktozowym słodycze oraz tłuste potrawy mięsne. Ich nadmiar w diecie nie tylko prowadzi bowiem do szybkiego przyrostu wagi ciała, czyli otyłości, ale również rozwoju towarzyszących otyłości problemów zdrowotnych, nazwanych ogólnie zespołem metabolicznym, skutkujących ostatecznie pojawieniem się miażdżycy i cukrzycy. Już sam nadmiar cukrów i tłuszczów w diecie sprzyja tzw. niealkoholowej stłuszczeniowej chorobie wątroby, opatrzonej symbolem NAFLD, ale zespół metaboliczny oraz oporność tkanek na insulinę, związana z początkowymi stadiami cukrzycy, zdecydowanie pogłębiają ten problem.

Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, polegająca na nadmiernym gromadzeniu tłuszczu i toksycznych lipidów w komórkach wątrobowych, przebiega zazwyczaj bezobjawowo i początkowo wygląda bardzo niewinnie. Problemy zaczynają się dopiero po pewnym czasie, kiedy to NAFLD przekształca się w NASH – niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby. Wtedy to bowiem zjawiska towarzyszące procesom zapalnym prowadzą do włóknienia, czyli zastępowania miąższu wątrobowego niefunkcjonalną tkanką łączną, czego konsekwencją jest marskość a może być również rak wątroby.

PQQ wkracza do akcji

PQQ, czyli pirolochinolinochinon (znany również jako methoxatin), to mikroskładnik pokarmowy o charakterze witaminy, zbliżony budową i aktywnością do ubichinonu (koenzymu Q10) i menachinonu (witaminy K). Najbogatszym jego źródłem, podobnie zresztą jak witaminy K, jest fermentowana soja natto – tradycyjna potrawa Japończyków, niemal zupełnie nieznana naszej kulturze kulinarnej. Jeszcze jeden pokarm obfituje w PQQ, ale jest on niestety niedostępny dla dorosłych zjadaczy chleba; mowa tutaj o ludzkim mleku matki. Nieco PQQ dostarczamy jednak do organizmu, spożywając tofu, natkę pietruszki, zieloną paprykę, szpinak, marchew, kiwi i papaję, i pijąc zieloną herbatę.

Aby ocenić znaczenie pirolochinolinochinonu jako niezbędnego składnika pokarmowego dla ssaków, wykonano kilka badań na gryzoniach (szczurach i myszach), które utrzymywano na diecie pozbawionej PQQ; u zwierząt zaobserwowano: opóźnienie wzrostu, zburzenia funkcji rozrodczych, perturbacje immunologiczne, deformacje szkieletu, tętniaki aorty i zmiany skórne (Killgore, 1989; Stites, 2000; Bauerly, 2006). Wyniki te ewidentnie wskazują, że PQQ jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu i utrzymania odpowiedniego stanu zdrowia, co przemawia za przyjęciem poglądów tych naukowców, którzy uznają ten składnik pokarmowy za witaminę.

W kontekście rozważań nad zdrowiem wątroby, bardzo interesująco wygląda fakt, że różne ilości PQQ w diecie przyczyniają się do modyfikacji pracy mitochondriów, usprawniają metabolizm tłuszczów i odwracają efekty wywołane przez doświadczalne blokery funkcji mitochondrialnych (Zhu, 2006; Stites, 2006, Bauerly, 2006 i 2011). Okazuje się, że niedobór PQQ zmniejsza zarówno liczbę mitochondriów, jak też fatalnie odbija się na ich funkcjonalności (Stites, 2006).

Mitochondria to organelle komórkowe, zajmujące się w pierwszej kolejności przemianą energetycznych składników pokarmowych w energię użyteczną dla organizmu, biorące przy tym główny udział w przemianach związków toksycznych, prowadzących do ich dezaktywacji i eliminacji. Nic więc dziwnego, że, w przypadku wątroby stanowiącej centralne laboratorium przetwarzające składniki energetyczne i związki toksyczne, mitochondria tworzą ponad 20% masy komórkowej. Spadek liczby mitochondriów pociąga za sobą oczywiście perturbacje w spalaniu tłuszczów, a tym samym przyczynia się do ich odkładania, czyli rozwoju niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby.

A powracając do sprawy PQQ, warto wspomnieć badanie, w którym u szczurów, których dieta obfitowała w ten składnik pokarmowy, zaobserwowano obniżenie stężenia tłuszczu, wynikające ze zwiększenia liczebność mitochondriów wątrobowych. Z kolei szczury, w diecie których brakowało PQQ, spalały znacznie mniej tłuszczu, cierpiąc z powodu spadku funkcjonalności mitochondriów (Bauerly, 2011). A wszystko to z tego powodu, że, jak niezbicie udowodnił Chowanadisai w 2010 r. w badaniu na izolowanych komórkach wątrobowych, PQQ stymuluje biogenezę mitochondriów na drodze aktywacji białka sygnalnego PGC-1 alfa, sterującego biogenezą tych organelli komórkowych.

Natomiast w 2013 r. Calliandra Harris postanowiła zweryfikować wyniki uzyskane w eksperymentach na zwierzętach, w badaniu z udziałem ludzi. Naukowcy podawali w tym celu grupie 10. ochotników przez kolejne 3 dni PQQ, w dawce 0.3 mg/kg wagi ciała, mierząc poziom markerów pracy mitochondriów w moczu i porównując wyniki z danymi sprzed rozpoczęcia suplementacji. W ten sposób udowodnili, że PQQ poprawia nawet do 40% funkcjonalność ludzkich mitochondriów, co daje nam stuprocentową pewność, że ta pożyteczna molekuła stymuluje biogenezę mitochondriów również w organizmie człowieka.

Natomiast autorzy najnowszego doświadczenia postanowili zbadać, czy dawka uzupełniająca PQQ podawana już w okresie prenatalnym, w mysim modelu indukowanej dietą otyłość podczas ciąży, może chronić potomstwo przed otyłością oraz progresją w późniejszym wieku NAFLD. Badacze żywili w tym celu samice ciężarnych myszy tzw. „dietą zachodnią”, czyli obfitującą w tłuszcze zwierzęce, cukier i cholesterol, podając przy tym jednym grupom gryzoni, a nie podając innym, PQQ. A tutaj suplementacja PQQ wdrożona samicom przed i po porodzie, czyli w drugim przypadku w okresie karmienia, wprawdzie nie miała wpływu na przyrost masy ciała potomstwa, ale zwiększała jego zdrowie metaboliczne oraz redukowała poziom tkanki tłuszczowej i zmniejszała stężenie tłuszczu w wątrobie, w porównaniu z potomstwem od samic nieotrzymujących PQQ. Przy czym wszystkie wskaźniki NAFLD, w tym wątrobowe stężenia toksycznych lipidów i ekspresja genów czynników prozapalnych, były zdecydowanie obniżone w grupach myszy od matek dokarmianych PQQ, co wiązało się ze wzrostem ekspresji genów czynników zaangażowanych w utlenianie kwasów tłuszczowych, a zmniejszeniem zaangażowanych w ich gromadzenie. Autorzy podkreślali, że zmiany te utrzymywały się u potomstwa nawet po zaprzestaniu suplementacji PQQ, czyli po odstawieniu od piersi. A ostatecznie konkludowali, że suplementacja PQQ, m.in. w okresie ciąży i laktacji, chroni potomstwo przed indukowaną nieprawidłową dietą lipotoksycznością wątroby (jej obciążeniem tłuszczem i zatruciem toksycznymi lipidami) i może przyczynić się do spowolnienia postępu epidemii NAFLD pośród dzisiejszej i następnych generacji (Jonscher, 2016).

Artykuł przygotowany na podstawie materiałów dostępnych na stronie www.sylwetka-uroda-zdrowie.pl

Powiązane wpisy

Fikocyjanina – skuteczna ochrona mózgu

Fikocyjanina – skuteczna ochrona mózgu

Każdy z nas słyszał o niebezpiecznych cząsteczkach, jakimi są reaktywne formy tlenu, zwane popularnie wolnymi rodnikami tlenowymi lub krótko – wolnymi rodnikami. Wolne rodniki powstają najczęściej podczas normalnych procesów pozyskiwania energii przez organizm, albowiem te przebiegają w...

Dlaczego ludzie jedzący algi są bardziej szczęśliwi?

Dlaczego ludzie jedzący algi są bardziej szczęśliwi?

Algi, inaczej zwane glonami czy też wodorostami, to proste organizmy, nie mające wykształconych tkanek i żyjące w środowisku wodnym. Można je spotkać zarówno w jeziorach, morzach jak i oceanach. Jest to duża i różnorodna grupa a wśród nich wyróżniamy około 100 gatunków jadalnych, spożywanych na...

Benfotiamina – hamulec glikacji

Benfotiamina – hamulec glikacji

Ostatnio coraz częściej słyszymy o tym, że dieta obfitująca w cukry (węglowodany) jest szkodliwa dla zdrowia i przyspiesza proces starzenia się organizmu. A wszystko z tego powodu, że glukoza i fruktoza, czyli podstawowe składniki cukrów, są dla organizmu w większych ilościach...