Źródła młodości

Źródła młodości

Wszyscy znamy bajki, w których kąpiel w cudownej wodzie pozwalała odzyskać zniszczone przez czas zdrowie i urodę, dziś jednak naukowcy są coraz bliżej urzeczywistnienia tych pragnień, a to za sprawą enzymów: telomerazy i sirtuin.

Życie to śmiertelna choroba przenoszona drogą płciową – mówi bohater filmu Krzysztofa Zanussiego. I wszyscy się z nim zgadzamy. Kolej rzeczy jest niezmienna, każdy musi się zestarzeć. Jednak niektórym wychodzi to lepiej niż pozostałym. W dojrzały wiek wkraczają wolniej i z godnością… Oczywiście jest to zasługa genów, ale… nie tylko. Naukowcy odkryli bowiem, że mamy pewien wpływ na prędkość zużywania się naszych organizmów. Jest to możliwe dzięki ukrytym w naszym organizmie źródłom młodości, które potrafią zahamować procesy starzenia się.

Zatrzymać zegary

Nasze chromosomy wyposażone są w zegary odliczające czas życia komórki, to telomery. Z jednej strony przy każdym podziale komórki zapobiegają utracie cennych informacji  genetycznych, z drugiej przy każdym z nich skracają się, odmierzając jej czas, który – zależnie od typu tkanki – oscyluje między 50 a 70 podziałami. Gdy osiągają tzw. długość krytyczną, komórka ginie. Mamy jednak możliwość włączenia procesu regeneracji telomerów. Do tego celu potrzebujemy enzymu o nazwie telomeraza. Jak udowodniła noblistka prof. Elizabeth
Blackburn, to właśnie ona decyduje o tempie naszego starzenia. Duńskie badanie GEMINAKAR, w którym wzięło udział  338 par bliźniąt pokazało, że dieta niskocukrowa pobudza produkcję telomerazy. Podobnie działa umiarkowany wysiłek fizyczny – wystarczy 10 tys. kroków dziennie. Z kolei analiza krwinek 600 osób przeprowadzona na Uniwersytecie Stanowym
Ohio wykazała, że im więcej kwasów tłuszczowych omega-3 one zawierały, tym wolniej skracały się telomery ich właścicieli. Inne doniesienia wskazują na istotną rolę w aktywacji  telomerazy mają witaminy oraz N-acetylocysteina (NAC), czyli biologicznie aktywna forma jednego z aminokwasów – cysteiny – który wchodzi w skład glutationu. Związek ten ma właściwości przeciwutleniające, bierze też udział w procesie oddychania, a także chroni komórki przed uszkodzeniem ze strony toksyn. Dowiedziono też jego wysokie stężenie podnosi aktywność telomerazy i ma korzystny wpływ na długość telomerów. W jednym z badań wykazano, że przewlekła suplementacja NAC może opóźnić proces starzenia się, bowiem ograniczyła tempo skracania się telomerów i odsunęła w czasie uszkodzenia śródbłonka, które sprzyja powstawaniu chorób naczyniowych. Ponadto eksperyment na starszych myszach, którym podawano przez 2 miesiące NAC wykazał, że ich komórki rozrodcze były w lepszym stanie niż u innych w tym samym wieku. Zaś te gryzonie, którym przez dłuższy czas podawano NAC miały zwiększoną liczbę miotu niż te z grupy kontrolnej. Co więcej ekspresja sirtuin była u nich większa.

Długie życie na głodzie

Doświadczenia na zwierzętach pokazują, że ograniczenie ilości spożywanych kalorii o ok. 30% wydłuża życie i zmniejsza ryzyko wystąpienia przewlekłych chorób. Opublikowane w Nature badanie wykazało, że komórki makaków królewskich będących na takiej niskokalorycznej diecie, wyglądały na średnio 7 lat młodsze, niż wynikałoby to z faktycznego wieku małp. Z kolei myszy na takiej diecie żyły o 1/3 dłużej od swoich normalnie karmionych pobratymców. Tak obiecujące wyniki sprawiły, że kilka lat temu uczeni z Washington University School of Medicine przeprowadzili mały eksperyment na 24 osobach w wieku ok. 55 lat. Zaobserwowali oni, że u tych, które przez 6 ostatnich lat przestrzegały diety niskokalorycznej, funkcje serca były o 15 lat młodsze od wieku metrykalnego, a ciśnienie krwi miało wartości typowe dla nastolatków. Potwierdzają to wyniki dwuletnich opublikowanych w Journals of Gerontology badań na 200 osobach w wieku 21-51 lat, z których połowa musiała zmniejszyć liczbę kalorii w diecie o 25%.
Fenomen niskokalorycznej diety, zasadza się na prostym mechanizmie, otóż niedostatek energetyczny aktywuje sirtuiny. Stają się one swego rodzaju przełącznikiem, który przestawia organizm z używania glukozy jako głównego źródła energii w tryb korzystania z rezerwy zgromadzonej w tkance tłuszczowej. To jednak nie wszystko enzymy te okazują się kluczem do zdrowia i długowieczności, albowiem regulują najistotniejsze procesy życiowe, związane z metabolizmem, naprawą DNA, ochroną przed wolnymi rodnikami oraz programowaną śmiercią komórkową (apoptozą).

Dieta SIRT… ze wspomaganiem

Cudownie ale długie lata niedojadania – to nie brzmi zachęcająco, prawda? Na szczęście nie tylko głód aktywuje enzymy młodości. Okazuje się, że niektóre substancje są jego mimetykami (naśladowcami) i podobnie jak on mają moc pobudzenia wydzielania sirtuin. Należą do nich m.in. kurkumina, resweratrol, fisetyna, katechiny zielonej herbaty, pterostilbeny i kwercetyna. Amerykańscy dietetycy Aidan Goggins i Glena Matten w oparciu o tę wiedzę stworzyli program dietetyczny, który ma aktywować działanie sirtuin. Zatem dobra wiadomość jest taka, że potrzebne Ci mimetyki znajdziesz w żywności, a jeszcze lepsza, że jedzenie i picie znacznej jej części sprawi Ci przyjemność. Tak, bo aktywatory sirtuin znajdują się m.in. w kawie, zielonej herbacie, czerwonym winie i… czekoladzie. Prócz nich na listę 20 sirtfood trafiły: gryka, seler naciowy, cykoria czerwona, czerwona cebula, rukola, jarmuż, papryczki chili, lubczyk, pietruszka, kapary, truskawki, daktyle medjool, soja, orzechy włoskie, kurkuma i oliwa extra virgin.

Najbardziej poznanym aktywatorem sirtuin jest resweratrol – polifenol zawarty w czerwonym winie. Wyniki badań laboratoryjnych, w których związek ten podawano zwierzętom, wskazują, że imituje on efekt ograniczenia kalorii i aktywuje sirtuiny, przedłużając życie komórek. Jednak, by osiągnąć zauważalną korzyść z resweratrolu, człowiek musiałby wypijać 40 l czerwonego wina dziennie. Na szczęście zamiast tego możemy skorzystać z suplementów, które go zawierają.
Najaktywniejszą formą resweratrolu jest pterostylben, którego doskonałym źródłem są czarne jagody i borówki amerykańskie. Spowalnia on proces starzenia oraz wzmacnia odporność. Dr Agnes Rimando oraz naukowcy z Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu podają, że pterostilben wspomaga zdrowe komórki nawet w trudnych warunkach – lepiej niż resweratrol. Na pewno zaś oba wskazane są dla nałogowych palaczy, bowiem mają silne właściwości blokowania cytochromu 450, który aktywuje szkodliwy wpływ dymu papierosowego i pestydyców w organizmie.

Czerwone wino zawiera również kwercetynę. I to ona do spółki z resweratrolem odpowiada za słynny „francuski paradoks”, który sprawia, że Francuzi mimo diety bogatej w tłuste sery i alkohol stosunkowo rzadko zapadają na choroby serca. Kwercetyna ma silne właściwości przeciwzapalne, obniża stężenie cholesterolu LDL, chroniąc tym samym naczynia krwionośne przed powstawaniem złogów miażdżycowych oraz pobudza wydzielanie sirtuin m.in. w mięśniach szkieletowych i mózgu, a także wątrobie. W badaniach na zwierzętach wykazano, że stymulując ekspresję SIRT1, może poprawiać funkcjonowanie organizmu w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc oraz niealkoholowym stłuszczeniu wątroby. Zalecane dzienne spożycie kwercetyny wynosi 25 mg. Duże jej ilości znajdziesz w jabłkach, gruszkach, cebuli i kaparach.
Z kolei fisetyna to jeden z flawonoidów odpowiedzialnych za nadawanie kolorów m.in. truskawkom i jabłkom. Ma silne działanie antyoksydacyjnie oraz protekcyjne dla mózgu. Zwiększa również poziom NRF2 – białka, które poprawia ilość glutationu w komórkach. Jej najlepszym źródłem są truskawki – każdy ich gram zawiera 180 mikrogram fisetyny. Jednak jak pokazują badania dawka terapeutyczna to minimum 100 mg, więc ciężko ją dostarczyć tylko z truskawek.
Katechiny pochodzące z zielonej herbaty hamują związane z wiekiem obniżenie aktywności sirtuin. Ponadto w badaniu na szczurach wykazano, że zarówno u gryzoni na diecie nisko- jak i bogatotłuszczowej po dodaniu do karmy katechin wzrosła aktywność enzymów młodości.
Istnieją również dowody świadczące o wpływie kurkuminy, której głównym źródłem jest curry, na aktywację sirtuin. W badaniach in vitro stwierdzono jej stymulujący wpływ na ekspresję SIRT1 w neuronach korowych oraz w komórkach mięśni gładkich naczyń.

 

Powiązane wpisy

AGENTKA OD ZADAŃ SPECJALNYCH

AGENTKA OD ZADAŃ SPECJALNYCH

Astaksantyna działa jak najlepszy ochroniarz – na wielu frontach i, co najważniejsze, uprzedzając ruchy wroga. A przy tym nie rzuca się w oczy i zapewnia komfort oraz swobodę... Najnowsze badania przeprowadzone w Japonii, Kanadzie i Europie dowodzą, że astaksantyna może zapobiegać degradacji...

Dieta sirtfood nie tylko wyszczupla

Dieta sirtfood nie tylko wyszczupla

Żyj długo i zdrowo – dzięki polifenolom! Jej zwolennicy przekonują , że wystarczy przez trzy tygodnie przyjmować maksymalnie 1000 kcal dziennie i zastąpić produkty wysokoprzetworzone składnikami z listy sirtfood, by w ciągu 7 dni odnotować spadek masy ciała nawet o 3 kg.  Jest jednak...

Nowe badania nad wpływem astaksantyny na raka

Nowe badania nad wpływem astaksantyny na raka

Autor: dr farm. Jack H. Raber Tłumaczenie artykułu “New Research on Astaxanthin and Cancer”, Magazyn Life Extension, grudzień 2017r. Badacze są podekscytowani wynikami badań, które wykazały, że astaksantyna, naturalny związek o właściwościach antyoksydacyjnych i przeciwzapalnych, może...